Porady – renowacja mebli i drewna

07-04-2015

Tapicerowanie krzeseł i taboretów

Tapicerowanie krzeseł zaczyna się najczęściej od usunięcia starych materiałów. Najczęściej są to zgniłe i zmacerowane gąbki lub trawa, poszarpane i ponaciągane pasy tapicerskie oraz pordzewiałe, pokrzywione gwoździe tapicerskie. Zdejmowanie starych materiałów to nierzadko żmudna ,,dłubanina’’, ale daje też wiele satysfakcji. Widać wtedy gołym okiem jak pracował rzemieślnik, wykonujący przed laty swoją pracę. Np. gwoździe tapicerskie, trzymające materiał obiciowy czy pasy tapicerskie były źle wbite i nie zastąpiono ich nowymi, tylko dobito je w drewno i widać, że ktoś miał kiedyś gorszy dzień w pracy. Innym ciekawym zjawiskiem są użyte materiały. Między materiałem obiciowym a gąbką, powinno być płótno stabilizujące wypełnienie siedziska, a można spotkać np. stare jeansowe spodnie czy inne cuda. Nie wiem jak inni wykonujący podobne zajęcie, ale ja też rozbierając starą tapicerkę, zawsze mam wrażenie, że zaraz znajdę coś cennego, co zostało tam przed laty ukryte.

Renowacja zamków

Renowacja powierzchni mosiądzowanych to temat trudny, ale przynoszący wiele satysfakcji. Tak też było w trakcie renowacji pruskiego kufra oficerskiego z czasu I-wszej wojny światowej. Kufer miał strasznie sfatygowane i zniszczone zamki. Na pierwszy rzut poszły najbardziej znane i powszechne metody odnowienia powierzchni niedrewnianych tj. pasty polerskie, sok z cytryny, soda oczyszczona i różne kombinacje tych substancji. Jednak te metody są bardzo niewydajne i nieskuteczne. Zamki były mosiądzowane i przerdzewiałe tam, gdzie mosiądz został odbity od metalowych zamków, bo sam mosiądz nie rdzewieje tylko pokrywa się patyną (stąd wiele elementów na statkach było z mosiądzu). Mamy zatem 2 wyjścia: żmudną pracą wypolerować co się da, resztę zostawić i cieszyć się starym wyglądem zamków lub odnowić je całkowicie. W tym przypadku padło na drugie rozwiązanie. Jedynym sensownym sposobem na pozbycie się starej warstwy brudu, rdzy i mosiądzu było piaskowanie. W wyniku tego zabiegu dotarliśmy do czystego metalu. Drobinki piasku uderzające w powierzchnię metalu zostawiły mikroskopijne wżery. Tak oczyszczone zamki pojechały do galwanizatora, który pokrył je warstwą złota, które dzięki wżerom od piasku i załamującemu się na nich światłu nabrało satynowego wyglądu.

Klejenie materiałów na klej kostny

Drugim ważnym zadaniem była wymiana płótna, którym wyklejone było wnętrze kufra. To, że kiedyś takie materiały były klejone na klej kostny dowiedziałem się w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Muzeum Narodowym w Poznaniu – Pracownia Konserwacji Tkanin i Katedra Konserwacji i Restauracji Tkanin Zabytkowych Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Wyklejanie materiałem takiego kufra to zadanie trudne i czasochłonne. Z racji tego, że trzeba użyć kleju kostnego. Można zastosować nowoczesne kleje, ale gdzie się da, trzeba używać takich materiałów i środków jakie były stosowane przy produkcji przedmiotu przed wieloma laty. Klej kostny jest wygodny, ponieważ puszcza i wiąże w zależności od temperatury. Puszcza zmoczony gorącą wodą lub pod wpływem ciepła żelazka, dlatego można poprawić wszelkie załamania materiału , pęcherze czy nierówności, a po wyschnięciu zaczyna znowu mieć właściwości klejące. Taki materiał może być nawet myty szczotką (z wyczuciem oczywiście ) bez konieczności zdejmowania go z powierzchni drewna i oddzielnego prania. Po wyschnięciu materiał znów będzie przyklejony do drewna, Wad jest sporo. Trzeba klej gotować , jednocześnie mieszając, żeby się nie kawalił, nieprzyjemnie pachnie (ale nie tak strasznie jak niektórzy się obawiają), przypala garnek (trzeba wrzucać na gotującą się wodę i od razu mieszać). Trzeba także uważać na powstające grudy, bo jak wejdą w materiał i się je przyprasuje, to już będzie plama. Szybko stygnie przy nakładaniu na drewno, wiec trzeba sprawnie i konkretnie działać.

Przenoszenie motywów

Czasami z pozoru proste rzeczy przestają takie być, kiedy bierzemy się za ich wykonanie. No bo jak przenieść skomplikowany motyw na powierzchnię drewna tak, żeby go nie pobrudzić, nie zniszczyć i żeby nie zajmowało to strasznej ilości czasu? Przed takim problemem stanąłem, gdy chciałem przenieść wzór steru na siedzisko krzesła. Kalka, ołówek pobrudziłyby białe siedzisko, a samodzielne szkicowanie nie wchodziło w grę z racji braku zdolności rysunkowych. Z pomocą przyszła mi książka Snycerstwo – Antonego Denninga, którą akurat w tym czasie czytałem i podsunęła mi proste rozwiązanie. Umieścić motyw tam gdzie chcemy, cyrklem wykłuć na powierzchni siedziska i gotowe.

Klej kontaktowy

Na temat klejów kontaktowych powstały całe referaty w Internecie i na forach. Każdy ma swoją ulubioną markę, która jest niezawodna i najlepsza, ale trudno dostępna (bo to ,,gdzieś ktoś’’ używał i ten klej nazywał się ,, jakoś tak’’ i było to w latach 90-tych.) Niezrażony lekturą, udałem się do pierwszego lepszego sklepu meblowego i kupiłem pierwszy lepszy klej kontaktowy. Klejenie fornirów z użyciem takich klejów jest bardzo wygodne i wdzięczne. Kiedyś fornir był klejony na klej kostny, jak wiadomo praca była żmudna i wymagała większej uwagi. Jednak klej kostny też miał wiele zalet, bo w miejscu gdzie fornir się nie przykleił, można było sprasować go żelazkiem, klej się rozpuszczał i chwytał okleinę. Z nowoczesnym klejem kontaktowym jest z tym trudniej, więc lepiej za pierwszym razem przykleić wszystko.

Cyklinowanie schodów

Cyklinowanie najczęściej kojarzy się z podłogami, ale cyklinowanie to usunięcie zużytej warstwy drewna. Nawet jak ręcznie papierem ściernym czyścimy mebel, to w gruncie rzeczy też cyklinujemy. Przez odpowiedni dobór papierów ściernych usuwamy zniszczoną powłokę i wygładzamy powierzchnię pod końcowe wykończenie.

Odnawianie schodów

Najpopularniejsze metody odnawiania są dwie: lakier lub olej. Obie maja swoje zalety i wady. Lakier jest mocniejszy, wytrzymalszy ale rys czy przetarć nie da się naprawić punktowo (trzeba szlifować wszystko i od nowa lakierować). Olej natomiast jest mniej wytrzymały i trzeba go raz na rok uzupełniać, może jednak być aplikowany punktowo.

Renowacja okien drewnianych

Renowacja okien drewnianych to zadanie czasochłonne. Przede wszystkim trzeba pozbyć się starego kitu, który jest popękany, twardy i w rozpadających się kawałkach. Konieczne jest też opalanie ram, które bez litości były zalewane wieloma warstwami farb olejnych, które płatami odchodzą i pękają. Napraw wymagają też pordzewiałe okucia i zamki.

Odnawianie drzwi drewnianych

Drzwi najczęściej trafiające do renowacji to sosnowe deski, oklejone płyta pilśniową. Są to najczęściej drzwi wewnętrzne z mieszkań z lat 70 – 80-tych. z kamienic i bloków. Farby są stare, zmurszałe, zszarzałe, zżółknięte i to najczęściej kilka warstw różnych kolorów (najpopularniejsze to białe, zielone i niebieskie). Drzwi poobijane w dolnej części (każdy czasem pomaga sobie kopniakiem przy otwieraniu). Zszarzałe klamki i trzeszczące zamki.
Do odnowienia mamy tak jak w meblach kuchennych cały szereg farb akrylowych, olejnych, ftalowych (alkidowych) lub olejno –ftalowych.

Odnawianie mebli kuchennych

Odnowienie mebli kuchennych to przede wszystkim zdjęcie wierzchniej często brudnej, poplamionej, zatłuszczonej powłoki i nałożenie nowej. Do odnowienia mamy cały szereg farb akrylowych, olejnych, ftalowych (alkidowych) lub olejno –ftalowych.

Czy te rodzaje mebli, które naprawiamy istnieją od zawsze ?

Wiele mebli, które znamy w dzisiejszej postaci, kiedyś w ogóle nie istniało gdyż po prostu nie były ludziom potrzebne. Dopiero z upływem czasu, wzrostem zaludnienia , pojawieniem się coraz to nowszych sprzętów i form spędzania czasu potrzebne zaczęły być coraz to nowe wyszukane meble jak sekretarzyki, buduary, szafy. Dobrym tego przykładem jest stół. Mebel, który dziś wydaje się podstawowy i oczywisty. W czasach średniowiecza były deskowe blaty wsparte na kobyłkach. Prowizorycznie montowane w zależności od sytuacji. Większość czasu stały rozmontowane i oparte o ścianę by nie zajmować przestrzeni. Forma stołu jaką znamy dziś tj. cztery nogi połączone oskrzynieniem i blatem wykształciła się dopiero w XVII–tym wieku.

Meble nie były też towarem powszechnie dostępnym aż do rewolucji przemysłowej w XIX wieku. Wtedy to powstała większość mebli, które można dziś podziwiać jako meble przedwojenne lub antyki. Meble wcześniejsze od XVII-tego wieku do rewolucji przemysłowej możemy częściej podziwiać w muzeach i galeriach sztuki rzadziej natomiast w mieszkaniach.

Polska przez wiele lat hołdowała tradycji ziemiańskiej i chłopskiej a meble z produkcji przemysłowej też utrzymane w stylu ziemiańskim wypełniły domy mieszkańców miast. Całkiem nowe trendy wprowadziło wzornictwo PRL i nowe zachodnie trendy z lat dziewięćdziesiątych (np. IKEA i moda na minimalistyczne i surowe wnętrza).

Wszystko to znajduje odbicie w dzisiejszych polskich mieszkaniach, gdzie bardzo często tradycja miesza się z nowoczesnością. Generalnie cenimy funkcjonalność, nowoczesne materiały i ich niższą cenę ale wciąż nie rezygnujemy z nawiązywania do naszej tradycji. O ile kuchnia może być nowoczesna np. z płytą MDF, laminatami w kolorze niebieskim, białym i kiwi o tyle w salonie lubimy mieć ciężką masywną bibliotekę po dziadku w kolorze brązowym, orzechowym lub wenge. Bardzo popularne cały czas są meble z czasów PRL. Krzesła, fotele z tej epoki, ale odnowione, z nową tapicerką zaczynają swoje drugie życie. Okleinowane drzwi od szaf, biurka, krzesła, stoliki a nawet boazerie są przyciemniane lub bielone, przemalowywane i odświeżane. Dużą popularnością cieszą się również meble kolonialne oraz tzw. Ludwiki, które często stanowią wystrój bogatszych mieszkań i domów. Coraz popularniejszy staje się design i rzadkie, autorskie rzeczy od projektantów tj. krzesła, stoły z palet i cała masa innych ciekawych rzeczy.

Gdzie występują naprawiane meble ?

W różnych typach mieszkań czy to blok czy dom jednorodzinny czy kamienica możemy spodziewać się określonego rodzaju mebli. Podział ten jest orientacyjny.

Antyki – kamienice, zabudowa jednorodzinna

Meble przedwojenne – bloki tzw. Dworek w Bloku, kamienice, zabudowa jednorodzinna

Meble stylowe – bloki, kamienice, zabudowa jednorodzinna

Meble PRL – bloki, kamienice, zabudowa jednorodzinna

Ikea – wszędzie, czego dowodem niech będą wciąż dobre wyniki finansowe szwedzkiego koncernu w naszym kraju.

,,Ludwiki’’ – kamienice, zabudowa jednorodzinna

Meble kolonialne – kamienice, domki jednorodzinne

Meble na zamówienie – domki jednorodzinne

Naprawa mebli – usterki występujące w poszczególnych rodzajach mebli

Każdy z tych rodzajów mebli ma swoje wady i najczęściej występujące usterki.

Antyki – usuwanie szkodników i uzupełnianie ubytków, konserwacja tj. nakładanie wosku, politury ponadto wstawki forniru, wzmacnianie konstrukcji np. krzeseł, naprawy tapicerki

Meble przedwojenne – usuwanie szkodników, uzupełnianie ubytków, usuwanie zniszczonej, zmatowiałej powłoki i nakładanie nowej ( bejce, lakiery), dorabianie brakujących elementów (listwy, zamki, klucze), wzmacnianie konstrukcji

Meble stylowe – odświeżanie powierzchni drewnianej, uzupełnianie forniru. Nakładanie bejc lakierów.

Meble PRL – uzupełnienie ubytków, odnowienie powierzchni drewnianej tj. bielenie, zmiany kolorów, usuwanie starych farb olejnych, naprawa oklein, odnawianie lakieru, klejenie krzeseł i naprawa tapicerki

Meble nowoczesne – naprawa pospolitych przetarć, ubytków, wgniecenia, odejścia okleiny od zamoczenia (pęcherze), odklejenie okleiny od płyty wiórowej, zacinające zawiasy, prowadnice, rozregulowane drzwiczki, usuwanie starych powłok farb, lakierów i nakładanie nowych czyli przemalowywanie, odświeżanie frontów drzwiczek

,,Ludwiki’’ – usuwanie emalii którymi nierzadko były potraktowane te meble (wg informacji od doradców handlowych z Leroy Merlin)

Meble kolonialne – naprawa pęknięć , uzupełnienie ubytków i powszechnych przetarć